داستان استفاده از جوش شیرین در پخت نان

دلیل استفاده از جوش شیرین در پخت و تهیه نان

رایج ترین افزودنی شیمیایی مصرفی در تولید نان، بی کربنات سدیم یا جوش شیرین می باشد و احتمالاً این ماده، نخست در پوک کردن شیرینی مصرف داشته و بعدها به عنوان پوک کننده خمیر نان مورد مصرف قرار گرفته است. داستان استفاده از جوش شیرین در پخت نان به حدود یک قرن پیش باز می گردد که یک شاطر به نام شاطر رجب شاهرودی، که در نانوایی تافتونی کار می کرد معتاد به قماربازی بود و شب ها به قمار می رفت. اکثر شب ها که سرش به بازی گرم می شد، زمان خمیر زدنش عقب می افتاد و نان دکان دیر در می آمد و اوستاکار او را جواب می کرد! اما هوشیاری او باعث می شد باز او را به سر کار ببرند. به مرور کارگران متوجه شدند شاطر رجب، با آن که شب ها به قمار می رود و دیر به دکان می آید و قاعدتاَ نباید خمیر او چاق باشد (خمیر مناسبی که نان خوبی با آن پخته می شود)، اما به طرز عجیبی خمیرهایی که او می زند به محض بالا انداختن چاق می شدند و شاطر رجب نان چاق شده می دهد. هر کس از او سؤال می کرد تو چه می کنی که هر چند خمیر را دیر می زنی، با این حال زود چاق می شود، شاطر رجب جواب قانع کننده ای نمی داد، تا این که یکی از شاطر های کنجکاو و با هوش، برای پی بردن به آن راز، با او طرح دوستی ریخت و موقعی که شاطر رجب خمیر می زد، او در کنارش ایستاد و به او در خمیر زدن کمک کرد و سرانجام متوجه شد شاطر رجب هنگامی که خمیر را از زردمون در می آورد و می خواهد آن را مشت کند، آستین پیراهن خود را که لوله کرده و بالا زده است، باز می کند و روی خمیر می افشاند، فهمید که هر تدبیری هست، در آستین رجب است. یک روز مترصد ماند و همین که رجب لوله ی آستین را باز کرد، دستش را زیر آستین رجب گرفت و مقداری گرد سفید رنگ از لای آستین رجب در دستش ریخت؛ او مشت خود را بست و از دکان خارج شد. پس از خوب نگاه کردن و به این و آن نشان دادن گرد سفید رنگ، کشف شد که محتوی آستین رجب و علت زود چاق شدن خمیر، جوش شیرین بوده. وقتی این راز فاش شد، در همه دکان های تافتونی، کار کردن با جوش شیرین مرسوم شد و به تدریج در پخت نان ها دیگر استفاده شد. تاریخ استفاده از جوش شیرین در نانوایی های تافتونی، باید پیرامون سال 1265 خورشیدی برابر با سال 1303 هجری قمری باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *